Το
οχυρό Ρούπελ είναι το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά
μήκος των ελληνοβουλγαρικών συνόρων που έφερε το όνομα Γραμμή Μεταξά, με
συνολικό ανάπτυγμα καταφυγίων 1.849 μέτρα και μήκος στοών 4.251 μέτρα. Το Ρούπελ, κατασκευασμένο στις δυτικές αντηρίδες
του όρους Τσιγγέλι στον ποταμό Στρυμόνα, μαζί με το οχυρό Παλιουριώνες
εξασφάλιζαν τη στενωπό Ρούπελ.
Αποστολή
του Συγκροτήματος ήταν η άμυνα επί της οχυρωμένης τοποθεσίας, για την
απαγόρευση διέλευσης κατά μήκος του άξονα Κρέσνας – Ρούπελ. Στην ανατολική
Κερκίνη υπήρχαν τα οχυρά Ιστίμπεη-Κελκαγιά-Αρπαλούκι-Παλιουριώνες, δύο τάγματα
Πεζικού και ένας λόχος προκαλύψεως με ανάλογη αποστολή.
"Φως και σκιά" Έργο Τριαντάφυλλου Βαίτση
Πολυβολείο εισόδου
Είσοδος στις στοές
Στοές
Θάλαμος στρατιωτών
Ιατρείο
Στη κορυφή του οχυρού, στο μνημείο.
Το πολυβόλο του Κυριακίδη Αλέξανδρου. Καταστράφηκε στις 7 Απριλίου του 1941 από Γερμανικό βομβαρδιστικό και βρέθηκε θαμμένο μετά από 20 χρόνια.
Αντιαρματικά Εμπόδια
Η ιστορία του
Οχυρού Ρούπελ
Την 1η Μαρτίου
1941, μετά την προσχώρηση της Βουλγαρίας στον Άξονα Γερμανίας-Ιταλίας-Ιαπωνίας,
οι γερμανικές δυνάμεις στην περιοχή έναντι της οχυρωμένης τοποθεσίας
Κερκίνη-Ρούπελ, ήταν οι 5η και 6η Ορεινές Μεραρχίες (έναντι Κερκίνης), το 125ο
Σύνταγμα Επιλέκτων, ενισχυμένο με ένα Τάγμα της 5ης Ορεινής Μεραρχίας (έναντι
Ρούπελ) και η 72η Ορεινή Μεραρχία (υψίπεδο Νευροκοπίου).
Από την πλευρά των
Γερμανών στο Ρούπελ ενεργεί το εμπειροπόλεμο από τις μάχες της Γραμμής Μαζινό,
125ο Σύνταγμα Πεζικού, μαζί με το 1ο Τάγμα του 100ου Συντάγματος Ορεινών
Κυνηγών,με αποστολή να εξουδετερώσουν την άμυνα των οχυρών και να καταλάβουν τη
γέφυρα του Στρυμόνα
Η επίθεση των Γερμανών κατά των οχυρών άρχισε την 05:15 της
6ης Απριλίου 1941 με σφοδρό βομβαρδισμό του Πυροβολικού με βλήματα διαφόρων
διαμετρημάτων, και από τις 06:00 και με αεροπλάνα κάθετης εφόρμησης (Στούκας),
τα οποία αναπτυγμένα σε σχηματισμούς έριχναν βόμβες, κάτω από το τρομερό
σφύριγμα των σειρήνων τους.
Με την έναρξη της
επίθεσης των Στούκας, ένας γερμανικός ειδικός λόχος, με 18 λέμβους από
καουτσούκ, εμφανίστηκε να πλέει στον Στρυμόνα ποταμό. Η προπομπός ομάδα,
αποτελούμενη από τρεις λέμβους, καθηλώθηκε σε προτοποθετημένο συρματόπλεγμα. Τα
πληρώματα προσπάθησαν να απεμπλέξουν τις βάρκες, αλλά βαλλόμενοι από τα οχυρά
Ουσίτα και Παλιουριώνες φονεύθηκαν ή πνίγηκαν. Το βράδυ της 7ης Απριλίου, η 2η Τεθωρακισμένη Γερμανική
Μεραρχία έφθασε στα ελληνογιουγκοσλαβικά σύνορα στην περιοχή της λίμνης
Δοϊράνης.
Κατά την 3η ημέρα (8 Απριλίου), παρά την σφοδρή επιθετική προσπάθεια
σ’ όλο το μέτωπο και ιδιαίτερα εναντίον των οχυρών Ρούπελ και Παλιουριώνες, τα
οχυρά έμειναν ανέπαφα. Οι απώλειες των Γερμανών ήταν τρομακτικές.
Κατά την 4η ημέρα
(9 Απριλίου), οι βομβαρδισμοί και οι επιθέσεις επαναλήφθηκαν κυρίως εναντίον
των οχυρών Ρούπελ και Παλιουριώνες. Στις 17:00, Γερμανοί κήρυκες, γνωρίζοντας
ότι είχε υπογραφεί στη Θεσσαλονίκη η συνθηκολόγηση, ήρθαν στο Ρούπελ και
ζήτησαν την παράδοση του οχυρού. Ο Διοικητής του, Ταγματάρχης Γεώργιος
Δουράτσος απάντησε ότι «τα οχυρά δεν παραδίδονται, καταλαμβάνονται». Τελικά, η
παράδοση του Ρούπελ έγινε την επομένη 10 Απριλίου, στις 06:00, αφού ο διοικητής
έλαβε διαταγή κατάπαυσης του πυρός από το Γενικό Στρατηγείο.
Ο Γερμανός
συνταγματάρχης που παρέλαβε το οχυρό Ρούπελ, έδωσε συγχαρητήρια στον διοικητή
και εξέφρασε τον θαυμασμό και την εκτίμησή του για την αντίσταση και τον
ηρωισμό των Ελλήνων στρατιωτών. Οι απώλειες της φρουράς του οχυρού Ρούπελ
ανήλθαν σε 44 νεκρούς και 152 τραυματίες.Οι απώλειες των Γερμανών από τις 6
μέχρι τις 10 Απριλίου υπήρξαν σημαντικές και έφτασαν, σύμφωνα με γερμανικές
πηγές, σε 555 νεκρούς, 2.134 τραυματίες και 170 αγνοούμενους.
Σμύρνη, όπου κι αν ακούσεις το όνομά της το μυαλό αμέσως ταξιδεύει σε ήχους και φωτογραφίες. Τραγούδια της Σμύρνης με βιολί, σαντούρι, μαντολίνο, κιθάρα, κανονάκι. Φωτογραφίες μαυρόασπρες στη προκυμαία, με τους Σμυρνιούς να κάνουν βόλτες με τις οικογένειές τους στολισμένοι και καλοντυμένοι. Εμπορικοί δρόμοι γεμάτοι κόσμο κι άμαξες. Καφενεία και ζαχαροπλαστεία μες τη βουή τα γέλια και τα τραγούδια...... Και μετά ..... Σκοτάδι..... Φωτογραφίες μαυρόασπρες γεμάτες φωτιές, καπνό και θλιμμένα πρόσωπα. Το μυαλό τυλίγεται από μουσική και τραγούδια με λόγια πικρά, γεμάτα νοσταλγία, "Η Σμύρνη μάνα καίγεται, καίγεται και το βιος μας, ο πόνος μας δε λέγεται, δε γράφεται ο καημός μας". Εμείς, που έχουμε δει μόνο φωτογραφίες, που έχουμε ακούσει μόνο ιστορίες, που μεγαλώσαμε με τον πόνο των δικών μας για τη σκληρή ζωή που πέρασαν μετά το διωγμό, εμείς που μεγαλώσαμε με τη Σμύρνη μέσα μας, χωρίς να την έχουμε δει ποτέ, εμείς πρέπει να είμαστε αυτοί που θα την μεταφέρουν στην επόμενη γενιά έτσι όπως πραγματικά ήταν..... Βαθιά Ελληνική και βαθιά προδομένη.......
Τις τελευταίες ημέρες έτυχε να έρθω σε επαφή με μια θεατρική παράσταση, ένα βιβλίο και κάποια κινηματογραφικά αποσπάσματα και να μου δοθεί η ευκαιρία μέσω αυτών να πλησιάσω περισσότερο τη Σμύρνη. Τη Σμύρνη της γιαγιάς μου, τη Σμύρνη της μητέρας μου, τη Σμύρνη τη δική μου.
Η θεατρική παράσταση: "Σμύρνη μου αγαπημένη". Έχουν γραφτεί πολλές κριτικές και σχόλια και όποιος θέλει να διαβάσει, μπορεί να ψάξει και να βρει στο διαδίκτυο πολλές σελίδες. Εγώ θα πω απλά οτι ήταν μια συγκλονιστική παράσταση, με την Ντενίση να αφηγείται με τον τρόπο, τον σεβασμό και τον τόνο που πρέπει, μια πολύ πικρή ιστορία. Η κόνα Φιλιώ με γαλήνια φωνή, μας παίρνει από το χέρι και μας βάζει μες στο σπίτι της, μας κερνάει από τα γλυκά της και μας ξεναγεί στην ιστορία της ζωής της, στην ιστορία της ζωής μας..... Μια από της τελευταίες φράσεις που δύσκολα ξεχνιέται: " Εμείς δε φέραμε τη σκόνη της Σμύρνης, φέραμε το φως της! "
Το βιβλίο: " Με το διωγμό στη ψυχή - Το τραύμα της Μικρασιατικής καταστροφής σε τρεις γενιές" εκδ. Κεδρος. Μια Ελληνίδα ψυχολόγος, η Ελευθερία Τατα Αρσελ, έγραψε ένα βιβλίο προσπαθώντας να εξηγήσει το ψυχολογικό τραύμα του διωγμού από γενιά σε γενιά και τι είδους επίδραση έχει η εμπειρία του διωγμού στην τρίτη γενιά την εποχή της παγκοσμιοποίησης. Σε κάποιο σημείο γράφει: " δεν είχαμε εκπαιδευτεί να βοηθήσουμε ανθρώπους που είχαν υποστεί κρατική βία ....." . το βιβλίο είναι ένα ανεκτίμητο βοήθημα, στην πορεία προς τη λύτρωση. Καμιά ψυχή δεν μπορεί να ησυχάσει αν δεν συγχωρήσει. Κανένας δεν μπορεί να συγχωρήσει αν δεν κατανοήσει βαθιά μέσα του και δεν εκφράσει δυνατά το βαθύτερό του πόνο.....
Ένα μικρό παλιό κινηματογραφικό απόσπασμα που διασώθηκε από κάποιο Αμερικανό κινηματογραφιστή:
Και ένα σύγχρονο φιλμάκι για το πως βιώνουν το πόλεμο και τον διωγμό τα παιδιά με τον τίτλο:
"Just because it isn't happening here doesn't mean it isn't happening."
Δεν υπάρχει επίλογος, γιατί η Σμύρνη και η Ιωνική γη, ζει μέσα μας...
Αναρτήσεις
